How to play : Shogi (หมากรุกญี่ปุ่น)



Shogi หรือ หมากรุกญี่ปุ่น เป็นหมากรุกที่ปรับกติกามาเป็นแบบปัจจุบันในสมัยคริสต์ศตวรรษที่ 16 หรือสมัยเอโดะ ในยุคจักรพรรดิ์โทคุนาว่า โชกุนาเตะ ซึ่ง Shogi มีความหมายว่า เกมกระดานของแม่ทัพ โดยจุดต่างมากที่สุดของหมากรุกญี่ปุ่นที่ต่างจากหมากรุกชาติอื่น ๆ คือตัวหมากที่มีลักษณะเป็นรูปห้าเหลี่ยม และสามารถพลิกหมากเพื่อเปลี่ยนยศสำหรับตัวที่เปลี่ยนยศตามกติกาได้ รวมถึงกติกาการเติมตัวหมากจากหมากของเราที่ตายไปแล้ว

วิธีการเล่นหมากรุกญี่ปุ่น

ผู้เล่นจะต้องเตรียมกระดานขนาด 9 X 9 ช่อง และหมากของฝ่ายขาว (Sen-te) และฝ่ายดำ (Go-te) ฝ่ายละ 20 ตัว โดยแบ่งเป็น

  • Fu-hyo (ทหารเดินเท้า) จำนวน 9 ตัว สามารถเดินและจับกินหมากของฝ่ายตรงข้ามโดยการเดินตรงไปข้างหน้าเพียงอย่างเดียวครั้งละ 1 ช่องเท่านั้น
  • Kyo-sha (ทหารหอก) จำนวน 2 ตัว ซึ่งสามารถเดินและจับกินหมากของฝ่ายตรงข้ามโดยการเดินตรงไปข้างหน้าเพียงอย่างเดียว แต่เดินกี่ช่องก็ได้
  • Kei-ma (อัศวิน) จำนวน 2 ตัว สามารถเดินตรง และจากนั้นจึงเดินเฉียงไปทางซ้ายหรือขวาเพื่อการจับกินหรือวางตำแหน่ง ซึ่งเป็นหมากประเภทเดียวในเกมนี้ที่สามารถเดินข้ามหมากอื่นบนกระดานได้
  • Gin-sho (แม่ทัพเงิน) จำนวน 2 ตัว สามารถเดินตรง หรือเดินเฉียงขึ้นลงทั้ง 4 ด้านได้ครั้งละ 1 ช่องเพื่อเดินหรือจับกิน
  • Kin-sho (แม่ทัพทอง) จำนวน 2 ตัว สามารถเดินได้ทุกทิศครั้งละ 1 ช่อง ยกเว้นทิศเฉียงลงทั้งซ้ายและขวาเพื่อเดินหรือจับกิน หมากตัวนี้ไม่สามารถเลื่อนขั้นได้
  • Ka-ku (บาทหลวง) จำนวน 1 ตัว สามารถเดินเฉียงทั้งขึ้นและลงเพื่อเดินหรือจับกินครั้งละกี่ช่องก็ได้
  • Hi-Sha (เรือ) จำนวน 1 ตัว สามารถเดินได้ทั้งทางตรง ถอยหลัง ซ้าย และขวาของกระดานเพื่อเดินหรือจับกินกี่ช่องก็ได้
  • O-Sho, Gyo-Ku (กษัตริย์) จำนวน 1 ตัว สามารถเดินได้ทุกทิศเพื่อเดินหรือจับกินได้ครั้งละ 1 ช่ิอง หากกษัตริย์ฝ่ายตรงข้ามถูกจับจะเป็นผู้ชนะทันที

ผู้เล่นจะต้องจัดเตรียมรูปแบบของการวางหมาก โดยวางหมากกษัตริย์ไว้ตรงกลาง และวางแม่ทัพทองทั้งสองตัวขนาบข้างกษัตริย์ ต่อด้วยแม่ทัพเงิน อัศวิน และทหารหอกตามลำดับ จากนั้นแถวที่สองให้วางบาทหลวงอยู่หน้าอัศวินตัวซ้าย และวางเรืออยู่หน้าตัวอัศวินตัวขวา และแถวสุดท้ายให้วางทหารเดินเท้าอีกทั้ง 9 ตัว ไว้ข้างหน้า

หมากทั้ง 2 ฝ่ายจะไม่มีความแตกต่างทางด้านสีและรูปแบบของตัวหมาก โดยผู้เล่นจำเป็นจะต้องดูทิศของตัวหมากที่หันหัวแหลมออกไป จึงจะเป็นฝ่ายเรา และหากหมากที่มีหัวแหลมหันเข้ามา ก็จะเป็นหมากของฝ่ายตรงข้าม

เริ่มต้นการเล่น

ในการเล่น ผู้เล่นจะมีสิทธิเลือกเดินหมาก จับกิน เลื่อนยศหมาก หรือนำหมากที่จับจากฝ่ายตรงข้ามได้กลับมาบนกระดานเพื่อเป็นฝ่ายเราก็ได้

การนำหมากที่ตายแล้วกลับมาบนกระดาน

การนำหมากที่จับได้จากฝ่ายตรงข้ามกลับมาบนกระดาน ผู้เล่นจะต้องวางหมากลงบนที่ว่างของกระดานในตำแหน่งใดก็ได้เท่านั้นในสภาพหมากปรกติของแต่ละตัว แม้ว่าจะวางบนพื้นที่ที่เป็นส่วนที่สามารถเลื่อนยศได้ และมีกฏเพิ่มเติมได้แก่ ผู้เล่นไม่สามารถวางหมากทหารเดินเท้ากลับมาบนแถวตั้งแนวเดียวเดียวกับที่มีทหารเท้าปกติวางอยู่ได้ และไม่สามารถวางหมากทหารเดินเท้าเพื่อสั่งรุกฆาตฝ่ายตรงข้ามได้ รวมถึงไม่สามารถวางหมากที่ไม่สามารถเดินได้อีกในตาถัดไป

การเลื่อนยศให้หมาก

การเลื่อนยศจะสามารถเลื่อนได้เมื่อผู้เล่นเคลื่อนหมากตนเองไปยังดินแดนของฝ่ายตรงข้ามได้แล้ว หรือแถวที่ 7 8 และ 9 ของแต่ละคน โดยเมื่อเดินไปถึงแล้ว ผู้เล่นสามารถกลับด้านเพื่อเลื่อนยศ ซึ่งตัวหมากมักจะพิมพ์หรือสลักไว้ด้วยอักษรสีแดง และเป็นตัวคันจิแบบลายมือเขียน โดยหมากแต่ละตัวเมื่อเลื่อนยศจะมีอำนาจของการเดินเพิ่มขึ้นดังต่อไปนี้

  • Fu-hyo (ทหารเดินเท้า) เปลี่ยนเป็น To-Kin (ทหารเดินเท้าที่มีความดีความชอบ) สามารถเดินและจับกินได้ทุกทิศทางครั้งละ 1 ช่อง ยกเว้นด้านเฉียงลงทั้งซ้้ายและขวาเช่นเดียวกับหมากแม่ทัพทอง
  • Kyo-sha (ทหารหอก) เปลี่ยนเป็น Na-Ri-Kyo (ทหารหอกที่มีความดีความชอบ) สามารถเดินและจับกินได้ทุกทิศทางครั้งละ 1 ช่อง ยกเว้นด้านเฉียงลงทั้งซ้้ายและขวาเช่นเดียวกับหมากแม่ทัพทอง
  • Kei-ma (อัศวิน) เปลี่ยนเป็น Na-Ri-Kei (อัศวินที่มีความดีความชอบ) สามารถเดินและจับกินได้ทุกทิศทางครั้งละ 1 ช่อง ยกเว้นด้านเฉียงลงทั้งซ้้ายและขวาเช่นเดียวกับหมากแม่ทัพทอง
  • Gin-sho (แม่ทัพเงิน) เปลี่ยนเป็น Na-Ri-Gin (แม่ทัพเงินที่มีความดีความชอบ) สามารถเดินและจับกินได้ทุกทิศทางครั้งละ 1 ช่อง ยกเว้นด้านเฉียงลงทั้งซ้้ายและขวาเช่นเดียวกับหมากแม่ทัพทอง
  • Ka-ku (บาทหลวง) เปลี่ยนเป็น Ryo-Ma (ม้ามังกร) สามารถเดินเฉียงทั้งขึ้นและลงเพื่อเดินหรือจับกินครั้งละกี่ช่องก็ได้ และสามารถเดินทิศขึ้น ลง ซ้าย ขวาได้ 1 ช่อง
  • Hi-Sha (เรือ) เปลี่ยนเป็น Ryu (กษัตริย์มังกร) สามารถเดินทิศขึ้น ลง ซ้าย ขวา ครั้งละกี่ช่องก็ได้ และสามารถเดินทิศเฉียงได้ทุกทิศอีก 1 ช่อง

การรุกจนและการจบการแข่งขัน

การรุกจน (Tsu-Mi) ของหมากรุกญี่ปุ่นนั้นเหมือนกับหมากรุกของชาติอื่น ๆ ที่ต้องจับตัวกษัตริย์ของฝ่ายตรงข้ามให้ได้ เกมจึงจะสิ้นสุด แต่ผู้เล่นไม่จำเป็นต้องขานเมื่อรุกตัวหมากกษัตริย์ของฝ่ายตรงข้าม (O-te) ได้

หากผู้เล่นคนเดียวกันเคลื่อนไหวหมากในรูปแบบเดียวกันโดยไม่สามารถทำอย่างอื่นได้ 4 ครั้งจะถูกจับเสมอ (Sen-Ni-Chi-Te) หรือเข้าสู่สภาพหมากตัน (Ji-sho-gi) โดยที่หมากกษัตริย์ของทั้งคู่สามารถเดินทางไปที่แถว 7 8 หรือ 9 ได้สำเร็จ และผู้เล่นทั้งคู่ไม่สามารถรุกจนอีกฝ่ายหนึ่งได้ เมื่อนั้นจะเริ่มนับแต้มโดยนับหมากบาทหลวงและเรือหมากละ 5 คะแนน และตัวหมากอื่น ๆ ยกเว้นหมากกษัตริย์อีกหมากละ 1 แต้ม ผู้เล่นที่มีคะแนนรวมต่ำกว่า 24 คะแนนจะเป็นฝ่ายแพ้ไป แต่หากเกมนั้นแต้มรวมไม่ถึง 24 คะแนนทั้งคู่ เกมนั้นจะเสมอไป

ระดับผู้เล่นและการเล่นแบบแต้มต่อ

สำหรับหมากรุกญี่ปุ่นนั้นจะมีระดับความสามารถของผู้เล่นตั้งแต่ 15 Kyu – 1 Kyu และ 1 Dan – 9 Dan โดยจะเริ่มนับระดับมืออาชีพตั้งแต่ 4 ดั้งเป็นต้นไป และมีการต่อตัวหมากให้โดยการเอาหมากฝ่ายตนเองออกดังต่อไปนี้

  • หมากทหารหอกตัวซ้าย
  • หมากบาทหลวง
  • หมากเรือ
  • หมากเรือและทหารหอกตัวซ้าย
  • หมากเรือและหมากบาทหลวง
  • หมากเรือ หมากบาทหลวง และหมากทหารหอกทั้งซ้ายและขวา
  • หมากเรือ หมากบาทหลวง หมากทหารหอกทั้งซ้ายและขวาและหมากอัศวินทั้งซ้ายและขวา

สามารถดาวน์โหลดไฟล์ PDF เพื่อทดลองใช้ตัวหมากรุกญี่ปุ่นแบบดั้งเดิมและแบบอื่น ๆ ได้ที่ http://www.genedavissoftware.com/boards



ข่าวสารและบทความอื่น ๆ

How to play: การ์ดเกมฟุตบอล Match Attax
How to play : การ์ดเกม Kaijudo
How to play : การ์ดเกมตู้ Hero of Robots
How to play : เกมต่ออักษรภาษาไทย คำคม
นักโบราณคดีค้นพบชิ้นหมากรุกญี่ปุ่น เก่าที่สุดนับพันปี
How to play : การ์ดเกม Future Card Buddyfight
วิธีการเล่นการ์ดเกมฟุตบอล Match Attax แบบดราฟท์ จัดทีมสดจากซอง 4 ซอง
How to play : การ์ดเกม โยไค วอทช์

Article by admin

avatar I am The CardZ Admin admin tagged this post with: , , Read 2327 articles by
It's very calm over here, why not leave a comment?

Leave a Reply




The CardZ Social Network


Browse by Trading Card